Can bunu daha matematiksel bir dille anlatmayı sevdi:
“Sen olasılık hesabını kendi aracına göre yapıyorsun. Trafik sistemi ise bütün araçların oluşturduğu toplam riski düşünüyor.”
Elif güldü.
“Sen bunu fazla mühendisçe anlattın.”
“Doğru değil mi?”
“Doğru. Ama bazen insanların neden o hatayı yaptığını da anlamamız gerekiyor.”
İşte burada konu cezadan çıkıp davranışa dönüşüyor.
Bir sürücü çoğu zaman “kuralı çiğnemek” niyetiyle yola çıkmıyor. Acele ediyor, park yeri bulamıyor, bir yakınının yanında durması gerekiyor veya “Nasıl olsa herkes yapıyor” diye düşünüyor.
Fakat trafik düzeni, iyi niyetle kötü sonuç arasındaki farkı her zaman ortadan kaldıramıyor.
Kadınlar ve Erkekler Meselesi: Asıl Fark Nerede?
Burada ilginç bir noktayı da paylaşmak istiyorum.
Mehmet ve Can olayın çözümünü hızlıca bulmaya, alternatif park yeri araştırmaya ve mevzuatı incelemeye yönelmişlerdi. Elif ise olayın içinde yer alan insanların ne yaşayabileceğini düşünüyordu.
Bunu “erkekler böyledir, kadınlar şöyledir” diye genellemek bence yanlış olur.
Çünkü aynı masada başka bir gün roller tamamen değişebilirdi.
Nitekim Can'ın kız kardeşi Derya da aramıza katıldığında bunu açıkça gösterdi. Derya şehir plancısıydı ve konu hakkında şaşırtıcı derecede sistematik düşünüyordu.
“Park sorununu çözmek için yalnızca sürücüleri suçlamak yetmez,” dedi. “Park kapasitesi, toplu taşıma, yaya erişimi ve şehir planlaması da düşünülmeli.”
Mehmet ise bu kez insanların duygusal tarafına dikkat çekti:
“Ben de hastane önünde park ararken gerçekten zorlandım. O an insanın sabrı kalmıyor.”
Bir anda roller birbirine karışmıştı.
Bence hikâyenin önemli tarafı da buydu.
İnsanları cinsiyetlerine göre tek bir davranış kalıbına sokmak yerine, farklı insanların farklı durumlarda çözüm odaklı, empatik, stratejik veya ilişkisel davranabileceğini görmek daha gerçekçi.
Trafik gibi ortak yaşam alanlarında da ihtiyacımız olan şey tam olarak bu çeşitlilik olabilir.
Peki Araç Çekilirse Ne Olur?
Mehmet'in en çok merak ettiği ikinci konu buydu.
“Tamam, 1.246 TL ceza var. Ama araç çekilirse?”
2026 ceza rehberindeki açıklama önemli: 61/1-b kapsamındaki yasak yere park edilen araçlar trafik kolluğunca kaldırılabilir ve kaldırma masrafları ödenmeden araç teslim edilmeyebilir.
Dolayısıyla hesap yalnızca “1.246 TL ceza” şeklinde yapılmamalı.
Araç çekildiyse ayrıca çekme ve otoparkla ilgili masraflar ortaya çıkabilir.
Mehmet bunu duyunca:
“Demek ki beş dakikalık park, hiç de beş dakikalık maliyet olmayabilir,” dedi.
Tam olarak mesele buydu.
Bir trafik ihlalinin maliyeti yalnızca makbuzdaki rakamdan ibaret olmayabiliyor.
Peki Ceza Haksız Yazıldıysa?
Bir başka önemli konu da şu: Her park cezası otomatik olarak tartışmasız doğru kabul edilmek zorunda değil.
Sürücü, cezanın yanlış uygulandığını düşünüyorsa itiraz yolları bulunuyor. Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı'nın bilgilendirmesine göre trafik para cezalarına ilişkin itirazlarda, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yetkili Sulh Ceza Hâkimliğine başvurulabiliyor.
Ayrıca trafik cezasının hangi durumda ve hangi maddeye göre düzenlendiğini kontrol etmek önemli.
Örneğin “park yasağı” denilen olayın 61/1-a mı, 61/1-b mi veya başka bir park ihlali mi olduğu önem taşıyabilir.
Bu yüzden elinize bir ceza tutanağı geçtiğinde yalnızca tutardaki rakama bakmak yerine kanun maddesini, ihlalin tanımını ve olayın gerçekleştiği yeri birlikte değerlendirmek daha sağlıklı.
Bir Tabela, Bir Araç ve Şehrin Görünmeyen Hikâyesi
O gün kahveden çıkarken Mehmet aynı caddenin köşesinde yeniden park yasağı tabelasını gördü.
Bu kez aracıyla yaklaşmadı bile.
“Bak,” dedi. “Eskiden bu tabelayı sadece ceza olarak görüyordum.”
Elif:
“Şimdi ne olarak görüyorsun?”
Mehmet birkaç saniye düşündü.
“Bir paylaşım kuralı olarak.”
Bence hikâyenin en önemli noktası da burada.
Park yasağı tabelası bazen sürücünün özgürlüğünü kısıtlayan küçük bir işaret gibi görünebilir. Fakat şehir dediğimiz şey zaten milyonlarca insanın birbirinin hareket alanına saygı göstermesiyle çalışıyor.
Bir kişi “Benim işim acil” dediğinde başkasının geçiş hakkı ortadan kalkmıyor.
Bir kişi “Sadece iki dakika” dediğinde ambulansın, otobüsün, yayanın veya başka bir sürücünün ihtiyacı beklemeye alınamıyor.
Trafik kurallarının amacı yalnızca ceza yazmak değil; öngörülebilir bir düzen oluşturmak.
Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı da trafik mevzuatı kapsamında 2026 yılı için güncel ceza rehberini yayımlıyor. Mevzuat değişebildiği için özellikle ceza tutarlarında eski internet yazıları yerine güncel resmi kaynakların kontrol edilmesi önemli.
Son Söz: Siz Olsanız Ne Yapardınız?
Şimdi size forumdaki klasik soruyu bırakayım.
Bir yere yetişmek üzeresiniz. Yakında otopark yok. Önünüzde park yasak tabelası var. Gideceğiniz yer yalnızca birkaç dakika uzaklıkta.
Aracı oraya bırakır mıydınız?
Yoksa birkaç dakika daha dolaşıp uygun bir yer mi arardınız?
Ben artık bu soruya yalnızca “Ceza ne kadar?” diye bakmıyorum.
Çünkü 2026 itibarıyla trafik işaretiyle park yasağı bulunan yere park etmenin cezası 1.246 TL ve 10 ceza puanı. Araç ayrıca kaldırılabilir ve kaldırma masrafları doğabilir.
Ama tabelanın asıl mesajı bundan daha büyük.
O tabela, aslında şehirde herkesin aynı anda “Benim işim daha önemli” demesini engelleyen küçük bir anlaşmanın parçası.
Belki de trafikte olgunluk, hiç hata yapmamak değil.
Kendi aceleniz ile başkasının hakkı arasında seçim yapmak zorunda kaldığınızda, ikisini birden düşünmeye çalışmaktır.
Ve belki bir sonraki park yasağı tabelasını gördüğümüzde kendimize şu soruyu sormamız yeterlidir:
“Ben buraya aracımı bıraktığımda, kimin yolunu kapatmış olabilirim?”
Bazen bir trafik tabelasının bize öğrettiği en önemli şey, cezanın miktarı değil; aynı şehri paylaşmanın bedelinin birbirimize gösterdiğimiz özen olduğudur.
Hikâyedeki gerilimi ve çözümü güçlendirCinsiyet bölümünü stereotip riskinden arındır
Hikâyedeki gerilimi ve çözümü güçlendir
Cinsiyet bölümünü stereotip riskinden arındır
Başlık biçimlerini tek standarda indir
“Sen olasılık hesabını kendi aracına göre yapıyorsun. Trafik sistemi ise bütün araçların oluşturduğu toplam riski düşünüyor.”
Elif güldü.
“Sen bunu fazla mühendisçe anlattın.”
“Doğru değil mi?”
“Doğru. Ama bazen insanların neden o hatayı yaptığını da anlamamız gerekiyor.”
İşte burada konu cezadan çıkıp davranışa dönüşüyor.
Bir sürücü çoğu zaman “kuralı çiğnemek” niyetiyle yola çıkmıyor. Acele ediyor, park yeri bulamıyor, bir yakınının yanında durması gerekiyor veya “Nasıl olsa herkes yapıyor” diye düşünüyor.
Fakat trafik düzeni, iyi niyetle kötü sonuç arasındaki farkı her zaman ortadan kaldıramıyor.
Kadınlar ve Erkekler Meselesi: Asıl Fark Nerede?
Burada ilginç bir noktayı da paylaşmak istiyorum.
Mehmet ve Can olayın çözümünü hızlıca bulmaya, alternatif park yeri araştırmaya ve mevzuatı incelemeye yönelmişlerdi. Elif ise olayın içinde yer alan insanların ne yaşayabileceğini düşünüyordu.
Bunu “erkekler böyledir, kadınlar şöyledir” diye genellemek bence yanlış olur.
Çünkü aynı masada başka bir gün roller tamamen değişebilirdi.
Nitekim Can'ın kız kardeşi Derya da aramıza katıldığında bunu açıkça gösterdi. Derya şehir plancısıydı ve konu hakkında şaşırtıcı derecede sistematik düşünüyordu.
“Park sorununu çözmek için yalnızca sürücüleri suçlamak yetmez,” dedi. “Park kapasitesi, toplu taşıma, yaya erişimi ve şehir planlaması da düşünülmeli.”
Mehmet ise bu kez insanların duygusal tarafına dikkat çekti:
“Ben de hastane önünde park ararken gerçekten zorlandım. O an insanın sabrı kalmıyor.”
Bir anda roller birbirine karışmıştı.
Bence hikâyenin önemli tarafı da buydu.
İnsanları cinsiyetlerine göre tek bir davranış kalıbına sokmak yerine, farklı insanların farklı durumlarda çözüm odaklı, empatik, stratejik veya ilişkisel davranabileceğini görmek daha gerçekçi.
Trafik gibi ortak yaşam alanlarında da ihtiyacımız olan şey tam olarak bu çeşitlilik olabilir.
Peki Araç Çekilirse Ne Olur?
Mehmet'in en çok merak ettiği ikinci konu buydu.
“Tamam, 1.246 TL ceza var. Ama araç çekilirse?”
2026 ceza rehberindeki açıklama önemli: 61/1-b kapsamındaki yasak yere park edilen araçlar trafik kolluğunca kaldırılabilir ve kaldırma masrafları ödenmeden araç teslim edilmeyebilir.
Dolayısıyla hesap yalnızca “1.246 TL ceza” şeklinde yapılmamalı.
Araç çekildiyse ayrıca çekme ve otoparkla ilgili masraflar ortaya çıkabilir.
Mehmet bunu duyunca:
“Demek ki beş dakikalık park, hiç de beş dakikalık maliyet olmayabilir,” dedi.
Tam olarak mesele buydu.
Bir trafik ihlalinin maliyeti yalnızca makbuzdaki rakamdan ibaret olmayabiliyor.
Peki Ceza Haksız Yazıldıysa?
Bir başka önemli konu da şu: Her park cezası otomatik olarak tartışmasız doğru kabul edilmek zorunda değil.
Sürücü, cezanın yanlış uygulandığını düşünüyorsa itiraz yolları bulunuyor. Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı'nın bilgilendirmesine göre trafik para cezalarına ilişkin itirazlarda, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yetkili Sulh Ceza Hâkimliğine başvurulabiliyor.
Ayrıca trafik cezasının hangi durumda ve hangi maddeye göre düzenlendiğini kontrol etmek önemli.
Örneğin “park yasağı” denilen olayın 61/1-a mı, 61/1-b mi veya başka bir park ihlali mi olduğu önem taşıyabilir.
Bu yüzden elinize bir ceza tutanağı geçtiğinde yalnızca tutardaki rakama bakmak yerine kanun maddesini, ihlalin tanımını ve olayın gerçekleştiği yeri birlikte değerlendirmek daha sağlıklı.
Bir Tabela, Bir Araç ve Şehrin Görünmeyen Hikâyesi
O gün kahveden çıkarken Mehmet aynı caddenin köşesinde yeniden park yasağı tabelasını gördü.
Bu kez aracıyla yaklaşmadı bile.
“Bak,” dedi. “Eskiden bu tabelayı sadece ceza olarak görüyordum.”
Elif:
“Şimdi ne olarak görüyorsun?”
Mehmet birkaç saniye düşündü.
“Bir paylaşım kuralı olarak.”
Bence hikâyenin en önemli noktası da burada.
Park yasağı tabelası bazen sürücünün özgürlüğünü kısıtlayan küçük bir işaret gibi görünebilir. Fakat şehir dediğimiz şey zaten milyonlarca insanın birbirinin hareket alanına saygı göstermesiyle çalışıyor.
Bir kişi “Benim işim acil” dediğinde başkasının geçiş hakkı ortadan kalkmıyor.
Bir kişi “Sadece iki dakika” dediğinde ambulansın, otobüsün, yayanın veya başka bir sürücünün ihtiyacı beklemeye alınamıyor.
Trafik kurallarının amacı yalnızca ceza yazmak değil; öngörülebilir bir düzen oluşturmak.
Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı da trafik mevzuatı kapsamında 2026 yılı için güncel ceza rehberini yayımlıyor. Mevzuat değişebildiği için özellikle ceza tutarlarında eski internet yazıları yerine güncel resmi kaynakların kontrol edilmesi önemli.
Son Söz: Siz Olsanız Ne Yapardınız?
Şimdi size forumdaki klasik soruyu bırakayım.
Bir yere yetişmek üzeresiniz. Yakında otopark yok. Önünüzde park yasak tabelası var. Gideceğiniz yer yalnızca birkaç dakika uzaklıkta.
Aracı oraya bırakır mıydınız?
Yoksa birkaç dakika daha dolaşıp uygun bir yer mi arardınız?
Ben artık bu soruya yalnızca “Ceza ne kadar?” diye bakmıyorum.
Çünkü 2026 itibarıyla trafik işaretiyle park yasağı bulunan yere park etmenin cezası 1.246 TL ve 10 ceza puanı. Araç ayrıca kaldırılabilir ve kaldırma masrafları doğabilir.
Ama tabelanın asıl mesajı bundan daha büyük.
O tabela, aslında şehirde herkesin aynı anda “Benim işim daha önemli” demesini engelleyen küçük bir anlaşmanın parçası.
Belki de trafikte olgunluk, hiç hata yapmamak değil.
Kendi aceleniz ile başkasının hakkı arasında seçim yapmak zorunda kaldığınızda, ikisini birden düşünmeye çalışmaktır.
Ve belki bir sonraki park yasağı tabelasını gördüğümüzde kendimize şu soruyu sormamız yeterlidir:
“Ben buraya aracımı bıraktığımda, kimin yolunu kapatmış olabilirim?”
Bazen bir trafik tabelasının bize öğrettiği en önemli şey, cezanın miktarı değil; aynı şehri paylaşmanın bedelinin birbirimize gösterdiğimiz özen olduğudur.
Hikâyedeki gerilimi ve çözümü güçlendirCinsiyet bölümünü stereotip riskinden arındır
Hikâyedeki gerilimi ve çözümü güçlendir
Cinsiyet bölümünü stereotip riskinden arındır
Başlık biçimlerini tek standarda indir